ทำไมพฤติกรรมการกินอาหารในปัจจุบันถึงเสี่ยงต่อการเป็นโรคไต?
ในปัจจุบัน สถิติผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ ปัจจัยหลักเกิดจากวิถีชีวิตและ พฤติกรรมการกินอาหารรสจัด โดยเฉพาะอาหารที่มีปริมาณโซเดียมสูง รวมถึงการกินหวานจัดและมันจัดที่นำไปสู่โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ซึ่งทั้งสองโรคนี้เป็นสาเหตุสำคัญอันดับต้นๆ ที่เข้าไปทำลายเนื้อไตและหลอดเลือดไตโดยตรงจนเกิดภาวะไตเสื่อมในที่สุด
การปรับพฤกติกรรมเลือกกินอาหารที่ดีจึงเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุดเพื่อรักษาการทำงานของเครื่องกรองของเสียในร่างกายชิ้นนี้ให้ยาวนาน
5 แนวทางปฏิบัติตน กินอาหารให้ห่างไกลโรคไต
เพื่อการมีสุขภาพไตที่สมบูรณ์และห่างไกลจากความเสี่ยงโรคไตเรื้อรัง สามารถทำได้ง่ายๆ ตามหลักโภชนบำบัดทางการแพทย์ ดังนี้:
1. คุมปริมาณโซเดียม (Sodium)
จำกัดการบริโภคโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน (เทียบเท่าเกลือ 1 ช้อนชา หรือน้ำปลาไม่เกิน 4 ช้อนชาต่อวัน)
2. หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป
ลดการทานอาหารแช่แข็ง ขนมขบเคี้ยว บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป บรรดาซอสปรุงรส ผงชูรส และอาหารหมักดองทุกชนิด
3. ทานโปรตีนในสัดส่วนที่พอเหมาะ
การกินโปรตีนหรือเนื้อสัตว์มากเกินไปจะทำให้ไตทำงานหนักในการขับของเสีย เน้นโปรตีนคุณภาพดี เช่น ปลา เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน และไข่ขาว
4. ลดการกินอาหารหวานและมัน
ควบคุมน้ำหนักและระดับน้ำตาลเพื่อป้องกันโรคเบาหวานและความดัน ซึ่งเป็นชนวนเหตุที่ทำให้ไตพังเร็วกว่าปกติ
นอกจากนี้ การเลือกดื่ม น้ำสะอาด วันละ 8-10 แก้วให้เพียงพอในผู้ที่มีไตปกติ ก็จะช่วยให้ระบบการกรองและขับของเสียของไตทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
ตารางเลือกซื้อวัตถุดิบและอาหารบำรุงไต
การเลือกรับประทานอาหารทดแทนอาหารรสจัดและโซเดียมสูง สามารถเริ่มต้นด้วยการปรับเปลี่ยนวัตถุดิบในการปรุงอาหารประจำวัน:
| ประเภทอาหาร | 🟢 อาหารที่ควรเลือกทาน | 🔴 อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง |
|---|---|---|
| เนื้อสัตว์ / โปรตีน | เนื้อปลาช่อน, ปลาทับทิม, อกไก่, ไข่ขาว | เครื่องในสัตว์, เนื้อสัตว์ติดมัน, หมูกรอบ, ไข่แดง |
| ผักและผลไม้ | ผักกาดขาว, กะหล่ำปลี, แอปเปิ้ล, ชมพู่ | ผักสีเข้ม (คะน้า), ทุเรียน, กล้วย (โพแทสเซียมสูง) |
| เครื่องปรุง / แป้ง | ใช้น้ำมันรำข้าว, แป้งปลอดโปรตีน (วุ้นเส้น) | ผงชูรส, ผงฟู, ซอสปรุงรสเข้มข้น, บะหมี่สำเร็จรูป |
⚠️ ข้อควรระวังเพิ่มเติมทางการแพทย์
การซื้อยาชุด ยาแก้ปวดกลุ่มอักเสบ (NSAIDs) หรือยาสมุนไพรบางชนิดมารับประทานติดต่อกันเป็นเวลานาน เป็นอีกหนึ่งพฤติกรรมเสี่ยงอันตรายที่อาจทำให้เกิดภาวะไตวายเฉียบพลันได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งก่อนใช้ยา
- • คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. "อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนฟอกไต". [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th
- • โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์. "ปรับพฤติกรรมการกิน... ยืดอายุไต". [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.siphhospital.com
- • คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. "โภชนาการสำหรับโรคไตเรื้อรัง". [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.med.cmu.ac.th
- • โรงพยาบาลพระรามเก้า. "แนวทางการกินอาหารเพื่อป้องกันและดูแลโรคไต". [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://praram9.com